Quy Định Về Van Chặn Lửa Trong Quy Trình Lắp Đặt Hệ Thống HVAC
Van chặn lửa là thiết bị bắt buộc phải được lắp đặt đúng tiêu chuẩn nhằm hạn chế cháy lan và đảm bảo an toàn cho toàn bộ công trình.
Việc lắp đặt van chặn lửa không đơn thuần chỉ là đưa thiết bị vào hệ thống đường ống gió. Sản phẩm này cần được bố trí đúng vị trí, đúng tiêu chuẩn kỹ thuật và đúng theo hồ sơ kiểm định để đảm bảo khả năng hoạt động khi xảy ra sự cố hỏa hoạn.

Van chặn lửa là gì?
Van chặn lửa (Fire Damper – FD hoặc EI Fire Damper) là thiết bị được lắp trên hệ thống ống gió nhằm ngăn chặn ngọn lửa, khói và nhiệt độ lan truyền từ khu vực cháy sang các khu vực khác thông qua đường ống thông gió.
Khi nhiệt độ tăng cao đến mức quy định, cơ cấu cầu chì nhiệt hoặc motor điều khiển sẽ kích hoạt đóng cánh van lại, tạo thành lớp ngăn cháy tại vị trí xuyên tường, xuyên sàn hoặc khoang cháy.
Đây là một trong những thiết bị quan trọng trong hệ thống HVAC kết hợp PCCC và thường là hạng mục bắt buộc trong quá trình nghiệm thu công trình.
Các quy định quan trọng khi lắp đặt van chặn lửa
Quy định về vị trí lắp đặt van chặn lửa
Một trong những yêu cầu quan trọng nhất là van chặn lửa phải được lắp đúng vị trí ngăn cháy theo thiết kế PCCC.
Thông thường, van sẽ được lắp tại:
- Vị trí đường ống gió xuyên qua tường chống cháy
- Khu vực xuyên sàn giữa các tầng
- Các khoang cháy độc lập
- Phòng kỹ thuật
- Hệ thống hút khói hành lang, tầng hầm
- Đường ống cấp gió và hồi gió có yêu cầu chống cháy
Mục đích của việc bố trí này là khi xảy ra hỏa hoạn, ngọn lửa và khói sẽ bị chặn lại ngay tại điểm xuyên vách, hạn chế cháy lan sang các khu vực khác của công trình.
Nếu lắp sai vị trí hoặc thiếu van chặn lửa ở các điểm xuyên tường, hệ thống sẽ không đạt yêu cầu nghiệm thu PCCC.
Quy định về chất lượng và kiểm định van chặn lửa
Không phải mọi loại van gió đều được phép sử dụng làm van chặn lửa. Theo quy định hiện hành, van phải được kiểm định và chứng nhận khả năng chịu lửa đạt chuẩn EI.
Trong đó:
- E (Integrity): Khả năng ngăn lửa xuyên qua
- I (Insulation): Khả năng cách nhiệt
Hiện nay các mức kiểm định phổ biến gồm:
- EI 45
- EI 60
- EI 90
- EI 120
Tùy theo yêu cầu của từng công trình mà kỹ sư sẽ lựa chọn cấp chịu lửa phù hợp.
Ngoài ra, sản phẩm cần có:
- Hồ sơ kiểm định
- Biên bản thử nghiệm
- Tem kiểm định PCCC
- Tài liệu kỹ thuật đi kèm
Việc sử dụng van không đạt kiểm định hoặc không đúng mẫu thử nghiệm sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình nghiệm thu công trình.
Quy định về phương pháp lắp đặt van chặn lửa
Van chặn lửa phải được lắp đặt đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất và theo đúng mẫu thử nghiệm đã được kiểm định.
Đây là yêu cầu cực kỳ quan trọng nhưng thường bị nhiều đơn vị thi công xem nhẹ.

Một số yêu cầu kỹ thuật phổ biến gồm:
Khoảng cách lắp đặt
Van phải được bố trí đúng khoảng cách với tường hoặc sàn chống cháy theo hồ sơ thử nghiệm.
Nếu thay đổi khoảng cách thực tế so với mẫu thử nghiệm, khả năng chống cháy của van có thể không còn đảm bảo.
Liên kết giữa van và ống gió
Các mối nối phải chắc chắn, kín khít và sử dụng đúng kiểu bích theo thiết kế như:
- Bích TDC
- Bích TDF
- Bích V
- Bích thép
Ngoài ra, các khe hở quanh van cần được xử lý bằng vật liệu chống cháy chuyên dụng để tránh lửa và khói lọt qua.
Hướng đóng mở của cánh van
Trong quá trình lắp đặt cần đảm bảo:
- Cánh van đóng mở tự do
- Không bị cấn
- Không bị vật cản
- Không bị sai chiều hoạt động
Đối với van sử dụng cầu chì nhiệt, bộ cầu chì phải được lắp đúng vị trí để kích hoạt khi nhiệt độ tăng cao.
Tuân thủ đúng mẫu thử nghiệm
Đây là yêu cầu bắt buộc để được cấp kiểm định van chặn lửa EI.
Nhiều công trình sử dụng đúng sản phẩm đạt kiểm định nhưng thi công khác với mẫu thử nghiệm ban đầu như:
- Thay đổi độ dày vật liệu
- Thay đổi kiểu bích
- Thay đổi lớp chống cháy
- Thay đổi vị trí lắp
Điều này có thể khiến hệ thống không đạt nghiệm thu dù van đã có giấy kiểm định.
Quy định về bảo trì và kiểm tra định kỳ
Van chặn lửa không phải thiết bị lắp xong là kết thúc. Trong quá trình sử dụng, van cần được kiểm tra và bảo trì định kỳ để đảm bảo khả năng hoạt động khi có sự cố.
Thông thường cần kiểm tra:
- Tình trạng đóng mở cánh van
- Hoạt động của cầu chì nhiệt
- Độ kín của thân van
- Tình trạng ăn mòn, oxy hóa
- Liên kết giữa van và đường ống
Nếu van bị kẹt, cong vênh hoặc hư hỏng mà không được xử lý kịp thời thì khi xảy ra cháy, hệ thống sẽ không thể cô lập khoang cháy hiệu quả.
Các tiêu chuẩn liên quan đến lắp đặt van chặn lửa
Hiện nay việc lắp đặt van chặn lửa thường tuân theo các tiêu chuẩn và quy chuẩn như:
Tiêu chuẩn quốc tế
- NFPA 80
- NFPA 90A
- UL 555
- SMACNA HVAC Duct Construction Standards
Tiêu chuẩn tại Việt Nam
QCVN 06:2021/BXD
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình.
TCVN 5687:2010
Tiêu chuẩn hệ thống thông gió và điều hòa không khí – Quy phạm thiết kế.
TCVN 3890:2009
Tiêu chuẩn trang bị, bố trí, kiểm tra và bảo dưỡng phương tiện PCCC.
Vì sao cần tuân thủ đúng quy định lắp đặt van chặn lửa?
Trong thực tế, nhiều sự cố cháy lan nghiêm trọng xảy ra do hệ thống đường ống gió trở thành đường dẫn khói và lửa giữa các khu vực.
Van chặn lửa được xem như “cửa chặn an toàn” của hệ thống HVAC. Nếu lắp đặt sai kỹ thuật hoặc sử dụng sản phẩm không đạt chuẩn, toàn bộ hệ thống PCCC của công trình có thể mất tác dụng khi xảy ra hỏa hoạn.
Việc tuân thủ đầy đủ các quy định về:
- Vị trí lắp đặt
- Chất lượng sản phẩm
- Phương pháp thi công
- Kiểm tra bảo trì
không chỉ giúp công trình đạt yêu cầu nghiệm thu mà còn góp phần đảm bảo an toàn cho con người và tài sản.
Đơn vị sản xuất và cung cấp van chặn lửa uy tín
CÔNG TY CỔ PHẦN ỐNG GIÓ TH VIỆT NAM là đơn vị chuyên sản xuất các loại van chặn lửa FD, van EI, van gió HVAC và phụ kiện ống gió theo yêu cầu kỹ thuật của từng công trình.

Sản phẩm được gia công trên hệ thống máy móc hiện đại, đảm bảo:
- Độ chính xác cao
- Kết cấu chắc chắn
- Đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật PCCC
- Hỗ trợ hồ sơ kỹ thuật và kiểm định
Đội ngũ kỹ thuật luôn sẵn sàng tư vấn giải pháp phù hợp cho từng hệ thống thông gió và phòng cháy chữa cháy.
Thông tin liên hệ
CÔNG TY CỔ PHẦN ỐNG GIÓ TH VIỆT NAM
Địa chỉ: Đường Nguyễn Thiện Tích, Phường Võ Cường, Tỉnh Bắc Ninh, Việt Nam
Hotline: 0983182212
Email: [email protected]


